OPPOsite

Konferencja naukowa

Mniejszości narodowe i etniczne w sztuce polskiej po 1945 roku. "Dla ciebie chcę być biała"

Konferencja naukowa Mniejszości narodowe i etniczne w sztuce polskiej po 1945 roku. "Dla ciebie chcę być biała" została zorganizowana w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego w dniach 22-23 października 2010 roku. Tytuł Dla ciebie chcę być biała odnosi się do popularnej piosenki z przedwojennego polskiego filmu Czarna Perła z 1934, śpiewanej przez tahitańską gwiazdę Reri i jest swoistą prowokacją-pytaniem czy od czasu, gdy Reri chciała być białą, aby być kochaną, w sztuce polskiej nadal odzwierciedlają się podobne marzenia. Naszym celem była dyskusja nad problem inności i zewnętrzności oraz tożsamości w kontekście współczesnej sztuki polskiej. Sytuację dość homogenicznej sytuacji narodowo-etnicznej współczesnej Polski opisuje trafnie polski poeta Marcin Świetlicki w wierszu Ówdzie:

Z białymi wiąże mi się wiele przykrych historii,
innych ras nie spotykam, mieszkam raczej w białym
kraju, przyjezdni nie mają znaczenia.

Miałem wyłącznie białe kobiety, białych pracodawców,
to się zawsze kończyło tak samo - z mniejszym albo większym
hukiem,(...)
1

Taka homogeniczność w kontekście sytuacji złożonych społeczno-politycznych przeobrażeń, zarówno po 1945 roku, jak i po roku 1989, stanowiła niezwykle ciekawe ramy do dyskusji.
Tegoroczna konferencja zdominowana została niejako wbrew szeroko sformułowanemu tematowi przez pamięć Zagłady, obecność i nieobecność Żydów polskich oraz przemilczenia polskiej historii sztuki. Tematy te są oczywiście nie bez związku z dyskusją nad winą i współodpowiedzialnością świadków, jaka przetacza się obecnie przez polskie media. Ilość głosów świadczy dobitnie, jak ważna dla współczesnego pokolenia jest ta dyskusja. Pojawiły się też ponadto szczegółowe opracowania - wypowiedzi o romskiej architekturze sepulkralnej we Wrocławiu, czy o obecności Afropolaków w sztuce. Ponadto rozważaliśmy kwestie gościnności i wrogości, cenzury, transnarodowości oraz strategie tożsamości i politykę innego.
Chcielibyśmy bardzo spotykać się we Wrocławiu co roku, w Instytucie Historii Sztuki, by w możliwie interdyscyplinarnym gronie rozmawiać o ważnych kwestiach sztuki aktualnej. Zamierzamy rozmawiać z artystami, a nie jedynie analizować ich dzieła. W tym roku Instytut Historii Sztuki gościł ważnych polskich artystów, którzy nie tylko brali udział w towarzyszącym pokazie, ale także włączali się w dyskusję nad poszczególnymi wystąpieniami. W niniejszym numerze czytelnik znajdzie oprócz opisu wystawy, przygotowanej specjalnie dla naszych gości przez Patrycję Sikorę - studentkę historii sztuki i kuratorkę - oraz oprócz zdjęć z wystawy, również zapisy audio i video wypowiedzi, jakie udało nam się zarejestrować.

M. Świetlicki, Ówdzie, w: Idem, 49 wierszy o wódce i papierosach, Wrocław 2008, s. 42.